Vì sao cần cập nhật quy định về hạng mục sơn chống cháy?

Trong các công trình có kết cấu thép như nhà xưởng, nhà máy, trung tâm thương mại, kho logistics hay nhà cao tầng, sơn chống cháy là một hạng mục đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảo giới hạn chịu lửa kết cấu chịu lực.Hiện nay, nhiều dự án dù đã hoàn thiện thi công nhưng vẫn gặp khó khăn trong quá trình nghiệm thu phòng cháy chữa cháy do hồ sơ vật liệu chưa đầy đủ, thi công không đúng hệ sơn đã được kiểm định hoặc không kiểm soát được chiều dày lớp sơn thực tế. Vì vậy, chủ đầu tư, tổng thầu và đơn vị thi công cần cập nhật đầy đủ các quy định mới nhất về sơn chống cháy để tránh rủi ro phát sinh chi phí, kéo dài thời gian nghiệm thu và ảnh hưởng đến tiến độ đưa công trình vào vận hành.

Các căn cứ pháp lý liên quan đến hạng mục sơn chống cháy

Việc thiết kế, thi công và nghiệm thu hạng mục sơn chống cháy cần tham khảo và tuân thủ các quy định pháp luật về phòng cháy chữa cháy, tiêu chuẩn kỹ thuật và quản lý chất lượng công trình, trong đó bao gồm:

• Luật Phòng cháy và chữa cháy và các văn bản sửa đổi, bổ sung

Đây là nền tảng pháp lý quy định trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, thi công trong việc đảm bảo các yêu cầu an toàn cháy cho công trình.

•  Nghị định số 136/2020/NĐ-CP của Chính phủ

Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy và chữa cháy, trong đó quy định về thẩm duyệt thiết kế, kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy đối với các công trình thuộc diện quản lý.

• QCVN 06:2022/BXD và các sửa đổi, bổ sung

Đây là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình, quy định các yêu cầu về giới hạn chịu lửa của cấu kiện, kết cấu xây dựng và giải pháp bảo vệ chống cháy.

Đối với kết cấu thép, tùy thuộc vào bậc chịu lửa, công năng và yêu cầu thiết kế của công trình mà cấu kiện có thể phải đáp ứng thời gian chịu lửa như 60 phút, 90 phút, 120 phút hoặc cao hơn.

• Các tiêu chuẩn thử nghiệm khả năng chịu lửa của hệ sơn

Hệ sơn chống cháy phải được thử nghiệm theo các tiêu chuẩn phù hợp để chứng minh khả năng bảo vệ kết cấu trong khoảng thời gian chịu lửa theo yêu cầu thiết kế.

Quy định về hồ sơ vật liệu sơn chống cháy

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến công trình chậm nghiệm thu là hồ sơ vật liệu không đáp ứng yêu cầu :

• Tài liệu kỹ thuật (Technical Data Sheet – TDS) của nhà sản xuất.
• Hướng dẫn thi công hệ sơn.
• Chứng nhận chất lượng, nguồn gốc xuất xứ vật liệu.
• Kết quả thử nghiệm khả năng chịu lửa của hệ sơn.
• Hồ sơ xác định chiều dày sơn tương ứng với từng loại cấu kiện thép.
• Các tài liệu pháp lý khác theo yêu cầu của hồ sơ thiết kế và cơ quan quản lý.

Lưu ý rằng, một hệ sơn chống cháy được kiểm định không chỉ phụ thuộc vào tên sản phẩm mà còn bao gồm toàn bộ cấu tạo của hệ sơn như lớp sơn lót, lớp sơn chống cháy, lớp sơn phủ hoàn thiện và điều kiện áp dụng.

Các lỗi thường gặp khi nghiệm thu hạng mục sơn chống cháy

• Sử dụng vật liệu không đúng hồ sơ đã được phê duyệt

Đây là lỗi rất phổ biến. Nhiều công trình thay đổi loại sơn, nhà sản xuất hoặc thay đổi lớp sơn lót nhưng không có đánh giá, chấp thuận phù hợp.

• Không chứng minh được chiều dày sơn theo từng cấu kiện

Mỗi loại dầm, cột thép có kích thước và hệ số tiết diện khác nhau nên chiều dày sơn chống cháy có thể khác nhau. Việc áp dụng một chiều dày chung cho toàn bộ công trình là sai sót thường gặp.

• Hồ sơ thi công không đầy đủ

Các tài liệu thường bị thiếu gồm:

+ Nhật ký thi công.

+ Biên bản nghiệm thu vật liệu đầu vào.

+ Biên bản nghiệm thu từng giai đoạn.

+ Hồ sơ kiểm tra chiều dày sau thi công.

• Thi công không đảm bảo điều kiện môi trường

Độ ẩm, nhiệt độ hoặc thời gian khô giữa các lớp sơn không đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất có thể ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

Kinh nghiệm thực tế giúp nghiệm thu sơn chống cháy thuận lợi

Qua kinh nghiệm thi công nhiều công trình, các đơn vị chuyên nghiệp thường áp dụng các giải pháp sau:

• Lập hồ sơ ngay từ ngày đầu thi công
• Không nên chờ đến khi hoàn thiện mới tập hợp hồ sơ. Nhật ký, biên bản nghiệm thu và hình ảnh thi công cần được lưu trữ theo từng ngày.
• Kiểm tra chiều dày thường xuyên
• Việc đo kiểm sau khi hoàn thành toàn bộ công trình mới phát hiện thiếu chiều dày sẽ khiến chi phí sửa chữa và tiến độ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
• Phối hợp sớm với chủ đầu tư và đơn vị quản lý dự án
• Trước khi triển khai thi công, cần thống nhất rõ:
• Hệ sơn sử dụng.
• Hồ sơ pháp lý của vật liệu.
• Yêu cầu giới hạn chịu lửa.
• Quy trình kiểm tra và nghiệm thu.
• Không lựa chọn sơn chống cháy chỉ dựa trên giá thành

Lưu ý: Một loại sơn có giá thấp nhưng thiếu hồ sơ hoặc không phù hợp với yêu cầu thiết kế có thể dẫn đến chi phí khắc phục lớn hơn rất nhiều.

Giải pháp tối ưu để tránh rủi ro khi thi công sơn chống cháy

Để đảm bảo công trình được nghiệm thu thuận lợi, chủ đầu tư nên lựa chọn đơn vị thi công có kinh nghiệm thực tế, hiểu rõ các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy và có khả năng kiểm soát toàn bộ quá trình từ:

• Khảo sát kết cấu thép.
• Tính toán chiều dày sơn theo yêu cầu chịu lửa.
• Lựa chọn hệ sơn phù hợp.
• Thi công đúng quy trình.
• Quản lý hồ sơ chất lượng.
• Hỗ trợ nghiệm thu với các bên liên quan.

Kết luận

Các quy định đối với hạng mục sơn chống cháy ngày càng được kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt trong công tác quản lý chất lượng và nghiệm thu phòng cháy chữa cháy. Một công trình đạt yêu cầu không chỉ cần sử dụng loại sơn chống cháy có chất lượng, mà còn phải đảm bảo sự đồng bộ giữa thiết kế, hồ sơ pháp lý, quy trình thi công và kết quả kiểm tra thực tế. Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu sẽ giúp chủ đầu tư tránh được các rủi ro như chậm nghiệm thu, phát sinh chi phí sửa chữa và kéo dài thời gian bàn giao công trình. Nếu doanh nghiệp đang triển khai hạng mục sơn chống cháy, việc lựa chọn nhà thầu có kinh nghiệm và hiểu rõ quy định hiện hành sẽ là yếu tố quyết định giúp công trình hoàn thành đúng tiến độ và đáp ứng đầy đủ yêu cầu về an toàn cháy.