Hướng dẫn thi công sơn chống cháy. Quy trình sơn chống cháy, nghiệm thu sơn chống cháy, chiều dày sơn chống cháy. Chi phí thi công sơn chống cháy, sơn chống cháy kết cấu thép. Bài viết sẽ hướng dẫn thi công sơn chống cháy đúng kỹ thuật từ xử lý bề mặt, sơn lót, sơn chống cháy. Hướng dẫn cách kiểm tra chiều dày và nghiệm thu, giúp tối ưu chi phí và hạn chế phát sinh.

Thi công sơn chống cháy đúng kỹ thuật giúp tiết kiệm chi phí như thế nào?

Sơn chống cháy cho kết cấu thép không đơn thuần là công việc phun hoặc lăn sơn lên bề mặt thép. Để hệ sơn đạt khả năng bảo vệ theo yêu cầu thiết kế và đủ điều kiện nghiệm thu. Thì toàn bộ quá trình từ xử lý bề mặt, sơn lót, thi công vật liệu chống cháy. Tất cả đều kiểm soát chiều dày đến hoàn thiện và hồ sơ nghiệm thu.

Một quy trình thi công thiếu kiểm soát có thể dẫn đến nhiều chi phí phát sinh như:

• Sơn không đúng chủng loại thiết kế ban đầu. Chúng ta sơn lại để đúng hồ sơ, hoặc phải xin chuyển đổi sang sơn đã thi công. Vừa tốn kém chi phí và thời gian thi công.
• Khâu vệ sinh bề mặt không được làm sạch. Ảnh hưởng đến độ bám dính, liên kết các màng sơn. Nếu không vệ sinh sạch sẽ sẽ bong tróc, phồng rộp, vỡ rỗ.
• Sơn không bám dính, phải xử lý và thi công lại.
• Chiều dày không đạt yêu cầu, phải bổ sung sơn.
• Chiều dày vượt quá yêu cầu gây lãng phí vật tư.
• Bề mặt thép bị rỉ trở lại trước khi sơn.
• Thi công không đúng điều kiện môi trường làm ảnh hưởng chất lượng màng sơn.
• Không có đầy đủ hồ sơ vật liệu, chứng chỉ và kết quả thử nghiệm —> khiến công trình gặp khó khăn khi nghiệm thu.

Tối ưu chi phí không có nghĩa là sử dụng loại sơn rẻ nhất. Giải pháp kinh tế nhất là lựa chọn đúng hệ sơn. Phải tính toán đúng định mức. Thi công đúng chiều dày và kiểm soát chất lượng ngay từ đầu.

Các yếu tố cần xác định trước khi thi công sơn chống cháy

Trước khi đưa vật liệu vào công trường, nhà thầu cần khảo sát và xác định rõ các thông tin kỹ thuật.

+ Cần thống kê, xác định kết cấu cần bảo vệ của từng loại cấu kiện, thống kê diện tích và độ dày

• Cột thép
• Dầm thép
• Kèo thép.
• Xà gồ
• Các cấu kiện thép chịu lực khác.
• Khu vực liên kết, bản mã và vị trí có yêu cầu đặc biệt.

--> Lập bảng tính riêng biệt. Việc xác định chính xác diện tích, độ dày từ đó xác định khối lượng sơn cần thi công. Đây là bước quan trọng nhất, hạn chế tình trạng dự toán thiếu hoặc dư khối lượng sơn.

+ Xác định giới hạn chịu lửa yêu cầu

Tùy hồ sơ thiết kế và yêu cầu của công trình. Kết cấu có thể được yêu cầu các cấp giới hạn chịu lửa như R30, R45, R60, R90, R120…

Mỗi cấp chịu lửa có thể tương ứng với hệ thống và chiều dày sơn khác nhau.

Do đó, không nên áp dụng một chiều dày sơn cố định cho toàn bộ công trình.

+ Xác định loại thép và hệ số tiết diện

Khả năng tăng nhiệt của cấu kiện thép phụ thuộc vào hình dạng, kích thước, chu vi tiếp xúc với lửa và điều kiện bao bọc.

Đây là một trong những cơ sở quan trọng để xác định chiều dày lớp sơn chống cháy.

+ Kiểm tra hệ sơn được phê duyệt

Trước khi thi công cần kiểm tra:

• Tên sản phẩm.
• Nhà sản xuất.
• Mã sản phẩm.
• Hệ sơn đi kèm.
• Sơn lót tương thích.
• Sơn phủ hoàn thiện nếu có.
• Tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.
• Hồ sơ thử nghiệm/đánh giá khả năng chịu lửa phù hợp với hệ kết cấu.

Không nên tự ý thay đổi sơn lót hoặc sơn phủ khi chưa kiểm tra tính tương thích với hệ sơn chống cháy.

Quy trình thi công sơn chống cháy tiêu chuẩn

Một quy trình thi công cơ bản thường bao gồm các bước:

Khảo sát → xử lý bề mặt → sơn lót → kiểm tra → thi công sơn chống cháy → kiểm tra chiều dày → sơn phủ hoàn thiện → nghiệm thu → lập hồ sơ hoàn công.

Bước 1: Khảo sát và chuẩn bị bề mặt thép

Đây là bước ảnh hưởng trực tiếp đến độ bám dính và tuổi thọ của hệ sơn.

Bề mặt thép cần được kiểm tra:

• Bụi bẩn.
• Dầu mỡ.
• Rỉ sét.
• Sơn cũ.
• Xỉ hàn.
• Muối hoặc tạp chất.
• Độ sạch bề mặt.
• Độ nhám theo yêu cầu của hệ sơn.

Nếu bề mặt không được xử lý đạt yêu cầu, lớp sơn chống cháy có thể bị bong tróc hoặc giảm độ bám dính.

--> Tối ưu chi phí ở bước này

Không nên xử lý bề mặt một cách máy móc hoặc làm lại nhiều lần.

Cần khảo sát thực tế để lựa chọn phương pháp phù hợp như:

• Làm sạch cơ học.
• Chà nhám.
• Máy mài.
• Phun hạt mài.
• Các phương pháp xử lý khác theo yêu cầu của hệ sơn.

Xử lý bề mặt đúng ngay từ đầu thường rẻ hơn rất nhiều so với việc sửa chữa lớp sơn bị bong tróc sau khi hoàn thiện.

Bước 2: Thi công sơn lót chống ăn mòn

Sơn lót có nhiệm vụ tạo lớp trung gian bảo vệ thép và tạo điều kiện để lớp sơn chống cháy bám dính ổn định.

Trước khi thi công cần kiểm tra:

• Loại sơn lót.
• Chiều dày yêu cầu.
• Thời gian khô.
• Thời gian sơn lớp tiếp theo.
• Điều kiện nhiệt độ và độ ẩm.
• Khả năng tương thích với sơn chống cháy.

Sau khi sơn lót hoàn thiện, cần kiểm tra bề mặt trước khi chuyển sang bước tiếp theo.

Lưu ý: Không nên lựa chọn sơn lót chỉ dựa trên giá thành. Một loại sơn lót không tương thích có thể làm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống sơn chống cháy.

Bước 3: Thi công sơn chống cháy

Đây là công đoạn quan trọng nhất của hệ thống.

Tùy loại vật liệu, sơn chống cháy có thể được thi công bằng:

• Máy phun chuyên dụng.
• Súng phun.
• Ru-lô.
• Chổi.
• Hoặc phương pháp được nhà sản xuất quy định.

Trong các công trình có diện tích lớn, phun sơn bằng thiết bị chuyên dụng thường giúp kiểm soát năng suất và độ đồng đều tốt hơn.

--> Thi công nhiều lớp

Đối với hệ sơn chống cháy yêu cầu chiều dày lớn, không nên cố gắng thi công toàn bộ chiều dày trong một lần nếu tài liệu kỹ thuật của sản phẩm yêu cầu chia lớp.

Cần kiểm soát:

• Chiều dày từng lớp.
• Thời gian khô giữa các lớp.
• Điều kiện môi trường.
• Tình trạng bề mặt lớp trước.
• Chiều dày tích lũy.

Việc chia lớp hợp lý giúp hạn chế các hiện tượng như:

• Nứt màng sơn.
• Chảy sơn.
• Phồng rộp.
• Khô không đồng đều.
• Mất nhiều vật tư do phải sửa chữa.

Bước 4: Kiểm soát chiều dày sơn chống cháy

Chiều dày là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi nghiệm thu sơn chống cháy.

Tuy nhiên, không phải cứ sơn càng dày càng tốt.

Chiều dày cần được xác định theo hệ thống sơn đã được thử nghiệm/đánh giá và yêu cầu thiết kế, kết hợp với đặc điểm của cấu kiện.

Vì sao không nên sơn quá dày?

Thi công vượt quá chiều dày yêu cầu có thể:

• Làm tăng chi phí vật tư.
• Tăng thời gian thi công.
• Tăng khối lượng nhân công.
• Tăng nguy cơ khuyết tật màng sơn.
• Không mang lại hiệu quả tương ứng với phần vật liệu vượt yêu cầu.

Ngược lại, nếu chiều dày không đủ, hệ thống có thể không đáp ứng yêu cầu bảo vệ kết cấu trong điều kiện cháy.

--> Phương pháp kiểm tra

Tùy hệ sơn và yêu cầu nghiệm thu, có thể kiểm tra chiều dày màng sơn bằng thiết bị đo chuyên dụng.

Cần xây dựng kế hoạch đo phù hợp với:

• Diện tích.
• Loại cấu kiện.
• Khu vực thi công.
• Yêu cầu của hồ sơ kỹ thuật.
• Tiêu chuẩn/phương pháp kiểm tra được áp dụng cho dự án.

Bước 5: Kiểm tra chất lượng sau khi thi công

Sau khi hoàn thành lớp sơn chống cháy, cần kiểm tra tổng thể.

Các nội dung thường được quan tâm gồm:

Ngoại quan

Kiểm tra:

• Bề mặt có đồng đều không.
• Có hiện tượng chảy sơn không.
• Có nứt hoặc bong tróc không.
• Có khu vực thiếu sơn không.
• Có bỏ sót cấu kiện không.

Chiều dày

Đo và ghi nhận kết quả theo phương án kiểm tra được thống nhất.

Độ bám dính

Khi hồ sơ kỹ thuật hoặc yêu cầu nghiệm thu quy định, có thể thực hiện kiểm tra độ bám dính theo phương pháp phù hợp.

Các vị trí đặc biệt

Đặc biệt kiểm tra:

• Góc cạnh thép.
• Mối hàn.
• Bản mã.
• Liên kết.
• Khu vực khó tiếp cận.
• Vị trí giao nhau giữa các cấu kiện.

Đây là những vị trí dễ xảy ra hiện tượng thiếu chiều dày hoặc bỏ sót sơn nếu thi công không được kiểm soát chặt chẽ.

Bước 6: Sơn phủ hoàn thiện

Một số hệ thống sơn chống cháy yêu cầu lớp sơn phủ bảo vệ phía ngoài.

Sơn phủ có thể giúp:

• Bảo vệ lớp sơn chống cháy trước tác động môi trường.
• Cải thiện khả năng chống ẩm.
• Tăng độ bền bề mặt.
• Đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ.

Tuy nhiên, loại sơn phủ và chiều dày phải phù hợp với hệ thống sơn chống cháy.

Không nên tự ý sử dụng bất kỳ loại sơn phủ nào chỉ vì màu sắc hoặc giá thành.

Làm thế nào để tối ưu chi phí thi công sơn chống cháy?

Để giảm chi phí nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, có thể tập trung vào 7 yếu tố sau.

• Tính đúng khối lượng

Đo bóc chính xác diện tích kết cấu thép trước khi báo giá. Đây là bước rất quan trọng, trong quá trình thi công biết được lượng hao hụt để khắc phục ngay.

Hạn chế tình trạng:

Dự toán thiếu → phát sinh vật tư → bổ sung nhân công → kéo dài tiến độ.

• Tính đúng chiều dày

Không áp dụng một chiều dày cho tất cả cấu kiện nếu hệ thống kỹ thuật yêu cầu tính theo từng nhóm cấu kiện.

Đây là một trong những cách quan trọng để giảm lãng phí sơn chống cháy.

Lựa chọn phương pháp thi công phù hợp

Với công trình diện tích lớn, cần đánh giá năng suất giữa:

• Phun máy.
• Ru-lô.
• Chổi.

Phương pháp phù hợp sẽ giúp giảm thời gian thi công và chi phí nhân công.

• Kiểm soát vật tư

Theo dõi:

Khối lượng sơn nhập → khối lượng đã sử dụng → diện tích đã thi công → chiều dày thực tế.

Nếu lượng sơn tiêu hao cao bất thường, cần kiểm tra ngay thay vì chờ đến cuối công trình.

• Kiểm soát điều kiện thi công

Không thi công trong điều kiện không phù hợp với tài liệu kỹ thuật của sản phẩm.

Điều kiện môi trường không đảm bảo có thể làm tăng tỷ lệ lỗi và chi phí sửa chữa.

• Nghiệm thu từng khu vực

Không nên đợi hoàn thành toàn bộ công trình mới kiểm tra.

Nên chia thành từng khu vực hoặc từng giai đoạn để:

• Kiểm tra sớm.
• Phát hiện lỗi sớm.
• Sửa chữa nhanh.
• Không ảnh hưởng đến toàn bộ tiến độ.

Chuẩn bị hồ sơ ngay trong quá trình thi công

Hồ sơ cần được cập nhật đồng thời với quá trình thi công thay vì tập hợp vào cuối dự án.

Hồ sơ nghiệm thu sơn chống cháy cần chuẩn bị những gì?

Tùy yêu cầu của dự án và hệ thống pháp lý áp dụng, bộ hồ sơ có thể bao gồm:

• Hồ sơ nguồn gốc, xuất xứ vật liệu.
• Tài liệu kỹ thuật của sản phẩm.
• Hồ sơ chất lượng.
• Chứng chỉ/chứng nhận liên quan.
• Hồ sơ thử nghiệm hoặc đánh giá khả năng chịu lửa phù hợp.
• Biên bản nghiệm thu vật liệu đầu vào.
• Biên bản nghiệm thu xử lý bề mặt.
• Biên bản nghiệm thu sơn lót.
• Biên bản nghiệm thu từng giai đoạn.
• Kết quả đo chiều dày.
• Kết quả kiểm tra các yêu cầu chất lượng khác nếu có.
• Nhật ký thi công.
• Hình ảnh quá trình thi công.
• Bản vẽ hoàn công hoặc tài liệu xác nhận phạm vi đã thực hiện theo yêu cầu dự án.

Một công trình thi công tốt nhưng hồ sơ không đầy đủ vẫn có thể gặp khó khăn trong quá trình nghiệm thu.

Những lỗi thường gặp khiến sơn chống cháy khó nghiệm thu

• Không xác định đúng hệ thống sơn

Sử dụng sơn lót, sơn chống cháy và sơn phủ không đồng bộ có thể gây ra vấn đề về tính tương thích và hồ sơ kỹ thuật.

Chiều dày không đạt

Đây là lỗi phổ biến nhất.

Có vị trí thiếu chiều dày phải bổ sung; trong khi một số vị trí khác lại quá dày gây lãng phí.

• Bỏ sót cấu kiện

Các vị trí khuất, mặt sau của thép, góc cạnh hoặc khu vực giao nhau rất dễ bị bỏ sót.

Bề mặt thép xử lý không đạt

Rỉ sét, dầu mỡ, bụi bẩn hoặc lớp sơn cũ không phù hợp có thể ảnh hưởng đến độ bám dính.

• Không kiểm soát quá trình thi công

Chỉ kiểm tra khi công trình đã hoàn thành khiến việc sửa chữa trở nên khó khăn và tốn kém.

Thiếu hồ sơ

Thiếu tài liệu sản phẩm, hồ sơ chất lượng, kết quả kiểm tra hoặc hồ sơ thi công có thể khiến quá trình nghiệm thu kéo dài.

Kinh nghiệm thi công sơn chống cháy để đạt nghiệm thu ngay lần đầu

Một quy trình quản lý hiệu quả nên được thực hiện theo nguyên tắc:

Đúng vật liệu – đúng hệ thống – đúng chiều dày – đúng phương pháp – đúng điều kiện thi công – đúng hồ sơ.

Trước khi triển khai đại trà, nhà thầu nên thực hiện khu vực mẫu để thống nhất:

• Phương pháp xử lý bề mặt.
• Hệ sơn.
• Phương pháp thi công.
• Chiều dày.
• Phương pháp đo.
• Tiêu chí nghiệm thu.

Sau khi mẫu được thống nhất, mới triển khai trên diện rộng.

Cách làm này giúp giảm đáng kể nguy cơ phải sửa chữa hàng nghìn mét vuông sơn sau khi đã thi công.

Quy trình quản lý chi phí sơn chống cháy hiệu quả

Có thể áp dụng mô hình quản lý 5 bước:

Bước 1: Bóc tách chính xác diện tích kết cấu thép.

Bước 2: Xác định yêu cầu giới hạn chịu lửa.

Bước 3: Xác định hệ sơn và chiều dày theo tài liệu kỹ thuật được phê duyệt.

Bước 4: Kiểm soát định mức tiêu hao trong quá trình thi công.

Bước 5: Đối chiếu khối lượng thực tế với khối lượng nghiệm thu.

Mục tiêu không phải là giảm vật tư bằng mọi cách mà là giảm phần vật tư và nhân công bị lãng phí nhưng vẫn duy trì đầy đủ yêu cầu kỹ thuật.

Công ty TNHH TTT Hoàng Hương – Giải pháp thi công sơn chống cháy

Công ty TNHH TTT Hoàng Hương cung cấp giải pháp thi công sơn chống cháy cho kết cấu thép, nâng giới hạn chịu lửa và các giải pháp bảo vệ kết cấu công trình.

Quy trình triển khai được xây dựng theo từng dự án, bao gồm:

1. Khảo sát hiện trạng.
2. Bóc tách khối lượng.
3. Xác định yêu cầu giới hạn chịu lửa.
4. Tư vấn hệ thống vật liệu phù hợp.
5. Lập phương án thi công.
6. Thi công xử lý bề mặt.
7. Thi công sơn lót.
8. Thi công sơn chống cháy.
9. Kiểm soát chiều dày.
10. Hoàn thiện và kiểm tra.
11. Hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu.

Với các dự án nhà xưởng, nhà thép công nghiệp và công trình có yêu cầu nâng giới hạn chịu lửa, việc lựa chọn nhà thầu có năng lực thi công và kiểm soát hồ sơ ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng đối với chi phí, tiến độ và khả năng nghiệm thu.

Kết luận

Thi công sơn chống cháy tối ưu chi phí không phải là chọn vật liệu có giá thấp nhất mà là kiểm soát toàn bộ quy trình từ thiết kế, lựa chọn hệ sơn, xử lý bề mặt, thi công, kiểm tra chiều dày đến nghiệm thu.

Một hệ thống sơn chống cháy đạt yêu cầu cần được đánh giá dựa trên hồ sơ kỹ thuật, hệ thống vật liệu, phương pháp thử nghiệm/đánh giá khả năng chịu lửa và yêu cầu cụ thể của công trình, thay vì chỉ dựa vào độ dày lớp sơn hoặc tên sản phẩm.

Nếu được chuẩn bị đúng ngay từ đầu, chủ đầu tư và tổng thầu có thể hạn chế đáng kể các chi phí phát sinh do thi công sai, sơn thiếu chiều dày, sơn quá dày, phải sửa chữa hoặc không đủ hồ sơ nghiệm thu.

TTT Hoàng Hương – Chuyên gia giải pháp sơn chống cháy và nâng bậc chịu lửa cho công trình.